Waarom het belangrijk is om elke dag vitamines binnen te krijgen
Het menselijk lichaam gebruikt vitamines als hulpstof bij allerlei processen. Ze ondersteunen bijvoorbeeld een goede weerstand, sterke botten, gezonde huid en energieniveau. Omdat je lichaam de meeste vitamines niet zelf kan aanmaken, moet je ze via je dagelijkse voeding binnenkrijgen. Heb je een eenzijdig eetpatroon, dan kan er een tekort ontstaan. Zo’n tekort merk je soms snel, bijvoorbeeld aan minder energie. Andere tekorten, zoals bij vitamine D of B12, merk je pas na langere tijd. Door bewust te kiezen voor gevarieerde maaltijden, werk je aan gezonde dagelijkse gewoontes.
De belangrijkste vitamines en hun bronnen
- Vitamine A helpt bij groei en is goed voor de ogen. Je vindt deze in lever, boter, eieren en groene of oranje groente.
- Vitamine B (B-vitamines) zijn belangrijk voor energie en zenuwen. Volkoren brood, aardappelen, peulvruchten, vlees, vis, melk en eieren zorgen voor een goede hoeveelheid.
- Vitamine C, bekend van citrusfruit, is belangrijk voor de weerstand en helpt bij het opnemen van ijzer. Je haalt vitamine C vooral uit fruit, groenten en aardappelen.
- Vitamine D maakt je huid deels zelf aan door zonlicht, maar vind je ook in vette vis, eieren en margarine. De hoeveelheid die je nodig hebt, hangt af van je leeftijd en hoeveel je buiten komt. Krijg je niet genoeg zon, dan is een aanvulling soms nodig.
- Vitamine E, goed voor je cellen, te vinden in plantaardige olie, noten en zaden.
Hoe gezonde voeding-gewoontes helpen genoeg vitamines binnen te krijgen
Gezonde voeding-gewoontes bestaan uit variatie. Eet elke dag groente en fruit, kies voor volkorenproducten en probeer regelmatig zuivel, vlees of vis toe te voegen. Vervang vlees ook eens door peulvruchten of eieren. Wissel soorten broodbeleg af. Drink vooral water, melk of thee zonder suiker. Let op portiegroottes, zodat je alle groepen van de Schijf van Vijf eet. Ga eens na wat je een paar dagen achter elkaar eet en kijk of je iets kunt veranderen. Bijvoorbeeld door te ontbijten met fruit of een extra groente te nemen bij de lunch. Een gewoonte hoeft niet meteen perfect, maar kleine stappen werken het best. Blijf positief: elk beetje extra groente of fruit is al goed voor je gezondheid.
Speciale aandacht voor vitamine D
In Nederland krijgen veel mensen niet genoeg vitamine D binnen, vooral in de winter. Dit komt doordat de zon te weinig kracht heeft om voldoende vitamine D aan te maken. Mensen met een donkere huid, baby’s, ouderen en mensen die weinig buiten komen, krijgen het advies om extra vitamine D te nemen. Voor hen is het slim om hierover te praten met een huisarts of apotheek. Volg altijd het juiste advies voor supplementen. Kinderen tot 4 jaar, zwangere vrouwen en ouderen krijgen vaak een persoonlijk advies. Zo voorkom je tekorten en blijven botten en spieren sterk. Aanpassing van je dagelijks eetpatroon en regelmatige beweging buiten helpen ook. Zo blijven de goede voeding-gewoontes vol te houden.
Veelgestelde vragen over vitamines en dagelijkse behoefte
-
Heb ik elke dag vitamines nodig? Ja, je hebt dagelijks vitamines nodig omdat je lichaam deze niet goed kan opslaan. Je haalt ze vooral uit verschillende soorten eten en drinken. Blijf dus elke dag goed en gevarieerd eten.
-
Welke groepen mensen hebben extra vitamines nodig? Baby’s, jonge kinderen, zwangere vrouwen, ouderen en mensen met een donkere huid hebben soms extra vitamines nodig, vooral vitamine D. Zij krijgen vaak een speciaal advies van de huisarts.
-
Kan ik te veel vitamines binnenkrijgen? Het is mogelijk om te veel vitamines binnen te krijgen via supplementen. Vooral bij vitamine A en D kan dit een probleem zijn. Met normale, gevarieerde voeding gebeurt dit bijna nooit. Houd je altijd aan het advies op de verpakking of dat van een deskundige.
-
Wat als ik geen vlees of vis eet? Als je geen vlees of vis eet, let dan goed op vitamine B12, ijzer en omega 3. Kies voor alternatieven als peulvruchten, noten, eieren en verrijkte producten. Soms is aanvulling nodig als je volledig plantaardig eet.
-
Moet ik altijd supplementen nemen? De meeste mensen hebben geen supplementen nodig als ze gezond en gevarieerd eten. Alleen in bijzondere situaties zoals zwangerschap, ouderdom of weinig zonlicht kan een supplement helpen om tekorten te voorkomen.