Een betaalpas is voor de meeste mensen zo gewoon als een sleutel op zak. Je haalt hem tevoorschijn bij de kassa, tikt hem tegen een lezer en klaar. Maar weet je eigenlijk wat er allemaal op die pas staat, hoe het systeem werkt en wat je moet doen als er iets misgaat? Dat lijkt misschien vanzelfsprekend, maar er zitten meer kanten aan je bankpas dan je op het eerste gezicht ziet.
Wat er op je bankkaart staat en waarom dat belangrijk is
Op de voorkant van je bankkaart staan je naam en een rij van zestien cijfers. Dat is je kaartnummer. Je hebt dit nummer nodig als je online wilt betalen. Verder staat er een vervaldatum op, die aangeeft tot wanneer de kaart geldig is. Op de achterkant vind je een driecijferige code, ook wel de CVC-code of CVV-code genoemd. Die code dient als extra beveiliging bij aankopen op internet. Naast het kaartnummer is er ook een rekeningnummer, het IBAN, dat begint met twee letters van je land, bijvoorbeeld NL of BE. Dat nummer heb je nodig om geld te ontvangen of over te maken. De BIC-code staat ook soms op de kaart of in je bankapp. Die code identificeert de bank zelf en is nodig bij internationale betalingen. Het is handig om te weten waar je al deze gegevens kunt vinden, zodat je niet hoeft te zoeken als je er ineens een nodig hebt.
Hoe contactloos betalen werkt
Contactloos betalen is in korte tijd heel gewoon geworden. Je houdt je kaart dicht bij de betaalterminal, op ongeveer vier centimeter afstand, en de betaling gaat automatisch. Dit werkt via een technologie die NFC heet, wat staat voor Near Field Communication. Je pas stuurt dan een versleuteld signaal naar de terminal, die de betaling bevestigt. Voor kleine bedragen hoef je geen pincode in te voeren. Gaat het om een hoger bedrag, dan vraagt de terminal toch om je pincode. Die grens verschilt per land en per bank, maar ligt in Nederland en België vaak rond de vijftig euro. Na een paar contactloze betalingen achter elkaar vraagt de terminal sowieso om je pincode, als extra veiligheid. Sommige mensen zijn bang dat iemand op straat hun kaart kan uitlezen, maar in de praktijk is de reikwijdte zo klein dat dit vrijwel onmogelijk is zonder dat je het merkt.
Wat je doet als je pas verloren of gestolen is
Raak je je kaart kwijt of vermoed je dat iemand er misbruik van maakt, dan is snel handelen belangrijk. In Nederland bel je dan naar 0800 0313, het nummer van Fraudehelpdesk en kaartstop. In België bel je Card Stop op 078 170 170. Beide nummers zijn dag en nacht bereikbaar. Je kaart wordt dan geblokkeerd zodat niemand er meer mee kan betalen. Via je bankapp kun je de pas in veel gevallen ook zelf direct blokkeren. Het is slim om dit nummer ergens los op te slaan, dus niet alleen in je telefoon, want die kun je natuurlijk ook kwijtraken. Na het blokkeren vraag je bij je bank een nieuwe kaart aan. Controleer ook je rekeningafschriften op betalingen die je niet herkent, en meld verdachte transacties zo snel mogelijk bij je bank.
Online betalen met je kaartgegevens: waar je op let
Steeds meer mensen kopen dingen via internet, en dan heb je je kaartgegevens nodig. Je vult je kaartnummer in, de vervaldatum en de CVC-code. Die gegevens zijn gevoelig, dus het is verstandig om alleen te betalen op betrouwbare websites. Let op het slotje in de adresbalk van je browser, wat aangeeft dat de verbinding beveiligd is. Deel je kaartnummer of CVC-code nooit via e-mail of telefoon, ook niet als iemand beweert van je bank te zijn. Banken vragen hier nooit zelf om. Gebruik je liever geen echte kaartgegevens voor online aankopen, dan bieden sommige banken een virtuele kaart aan. Dat is een tijdelijk kaartnummer dat je alleen voor één aankoop of voor een beperkte periode kunt gebruiken. Zo blijven je echte gegevens beschermd, ook als een website gehackt wordt.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een betaalpas en een creditcard?
Een betaalpas is gekoppeld aan je eigen bankrekening. Het geld wordt direct van je saldo afgeschreven. Een creditcard werkt anders: je betaalt achteraf, vaak aan het einde van de maand. Met een creditcard geef je als het ware geld uit dat je nog niet hebt afgedragen. Beide kaarten zien er vergelijkbaar uit, maar ze werken dus op een andere manier.
Kun je zonder pincode betalen als je die vergeten bent?
Als je je pincode vergeten bent, kun je bij de meeste banken via de app of online bankieren een nieuwe pincode aanvragen of je huidige pincode opvragen. Zolang je de code niet weet, kun je alleen contactloos betalen voor kleine bedragen. Voor hogere bedragen en het opnemen van geld bij een geldautomaat heb je de pincode altijd nodig.
Hoe lang is een bankpas geldig?
De meeste bankpassen zijn twee tot drie jaar geldig. Op de kaart staat de vervaldatum vermeld, bijvoorbeeld als “12/27”. Dat betekent dat de pas geldig is tot en met december 2027. Je bank stuurt meestal automatisch een nieuwe pas voordat de oude verloopt, zodat je er geen omkijken naar hebt.
Wat is een prepaidkaart en voor wie is die geschikt?
Een prepaidkaart lijkt op een gewone bankpas, maar is niet gekoppeld aan een bankrekening. Je laadt er vooraf een bedrag op en kunt dat daarna uitgeven. Als het saldo op is, laad je de kaart opnieuw op. Prepaidkaarten zijn handig voor mensen die hun uitgaven willen beperken, voor kinderen die leren omgaan met geld, of voor wie liever geen gewone bankrekening gebruikt voor online aankopen.